Los Ange­les Times / Baş­yazı / 08.03.2010

Osmanlı İmparatorluğu'nun sonun­daki san­cılı dönemde yak­la­şık 1,5 mil­yon Ermeni kat­le­dildi. 1915 ve 1918 yıl­ları ara­sında Türk­ler tara­fın­dan ger­çek­leş­ti­ri­len bu kat­liam soy­kı­rımdı ve bu terimle adlan­dı­rıl­ması gere­kir. Bu durumu ABD'nin resmi görüşü ola­rak ifade etmek için bağ­la­yı­cı­lığı olma­yan bir kararı onay­la­yan Tem­sil­ci­ler Mec­lisi Dış İliş­ki­ler Komi­tesi Baş­kanı Howard L. Ber­man ve komi­te­nin diğer üyeleri ABD'nin manevi bir duruş ser­gi­le­me­sini talep eden seç­men­le­rin talep­le­rine kar­şı­lık ver­di­ler. Artık bu sem­bo­lik kara­rın ABD'nin stra­te­jik çıkar­la­rına da hiz­met edip etme­ye­ce­ğine Kongre ve Obama yöne­timi karar ver­me­li­dir. Mev­cut durumda Barack Obama, bu soruya ken­din­den önceki baş­kan­lar George W. Bush ve Bill Clin­ton gibi 'hayır' diyor.

ABD'nin Ermeni kat­li­amı hak­kın­daki tarihi ger­çeği savun­ması önem­li­dir. Bun­dan daha önem­lisi Türk­le­rin kendi zalim tarih­leri ile yüz­leş­me­le­ri­dir. Almanya'dan Güney Afrika'ya, Arjantin'e dek şiddet dolu tarih­leri ile dürüstçe hesap­la­şan bir çok ülke örneği mevcuttur.

Oysa Tür­kiye, 23'e karşı 22 oy alan kara­rın ardın­dan, bu tasa­rı­nın ülke­nin onu­runu zede­le­di­ğini, ABD-Türkiye iliş­ki­le­rinde ve Erme­nis­tan ile iliş­ki­leri nor­mal­leş­tir­mek için varı­lan anlaş­ma­la­rın onay­lan­ması husu­sunda olum­suz sonuç­lar doğu­ra­bi­le­ce­ğini ifade ede­rek, Was­hing­ton büyü­kel­çi­sini isti­şa­re­lerde bulun­mak üzere ülkeye çağır­mış­tır. Türk­le­rin ve Erme­ni­le­rin dip­lo­ma­tik iliş­ki­le­rin kurul­ması ve sınır kapı­la­rı­nın açıl­ması yönünde geçen yıl varı­lan pro­to­kol­leri benim­se­me­leri daha yapıcı bir yak­la­şım olurdu. ABD'de yapı­lan oylama, süreci daha fazla gecik­tir­mek için bir maze­ret olmamalı.

2008'deki seçim kam­pan­yası boyunca Obama, kat­li­am­la­rın soy­kı­rım ola­rak adlan­dı­rıl­ma­sına açıkça des­tek veri­yordu. Oysa baş­kan oldu­ğunda, Afganistan'da, Irak'ın istik­ra­rında ve İran'a karşı Bir­leş­miş Mil­let­ler yap­tı­rım­la­rında Türkiye'nin des­te­ğine duyu­lan ihti­yaç nede­niyle bu des­te­ğin önemini hesap­la­mak gibi hoş olma­yan bir görevle baş başa. NATO'daki tek Müs­lü­man ülke olan Türkiye'nin, şu an BM Güven­lik Konseyi'nde de bir san­dal­yesi yer alıyor.

Her Ame­ri­kan yöne­ti­mi­nin Tür­kiye ile hayati stra­te­jik ortak­lığı sür­dür­mesi gerek­ti­ği­nin far­kın­da­yız. Geçen yıl pro­to­kol­leri imza­la­ma­ları için Tür­kiye ve Ermenistan'a dil döken Dışiş­leri Bakanı Hil­lary Clin­ton, anlaşma gereği kuru­la­cak komis­yo­nun kanlı tarihi ince­le­mekle görevli oldu­ğunu ve "iki ülke­nin ara­la­rın­daki sorunu nasıl çözecek­leri konu­sunda üçüncü bir ülke­nin söz hakkı olma­ya­ca­ğını" söy­lü­yor. Clin­ton haklı, ancak Erme­ni­ler bu tür bir komis­yo­nun tarihi örtbas ede­bi­le­ce­ğin­den endişe ediyor.

Amaç Türk­le­rin ve Erme­ni­le­rin uzlaş­maya var­ması, tari­hin göl­ge­si­nin bugün­lere uzan­ma­sına son ver­me­leri. Bu her iki hal­kın çıkarına olduğu kadar ABD'nin de çıkarı­na­dır. Bunun için de Türkiye'nin yüküm­lü­lüğü, Ermeni soy­kı­rı­mını kabul etmektir.

http://www.latimes.com/news/opinion/editorials/la-ed-turkey8-2010mar08,0,7808172.story

İlgili başka yazı bulunamadı.

Etiketler: Ermeni Soykırımı, Ermenistan, Türkiye, Türkiye-ABD ilişkileri, Türkiye-Ermenistan ilişkileri

Türkiye, Çeviriler kategorisindeki bu yazı Yasin Kokarca tarafından 9 Mart 2010, Salı günü saatler 21:52 iken yazıldı . Bu yazıya yapılan yorumları RSS 2.0 beslemesi ile takip edebilirsiniz.