Meris Lutz / Los Angeles Times / 28.10.2009 -Beyrut

Ahmedinejad ve Erdoğan salı günü Tahran'da bir araya geldiler. (Foto: Behrouz Mehri / AFP/Getty Images)

İran'daki tartışmalı cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ve hükümetin sert yasaklarının ardından aylar süren diplomatik yalnızlığın ertesinde, Mahmud Ahmedinejad, bir dost kazanmış gibi görünüyor: Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan.

Kısa bir süre önce Ahmedinajad'ı "dost" olarak niteleyen Erdoğan, Türkiye ile İran arasında hâlihazırda yıllık 11 milyar dolar civarındaki ticari ilişkileri güçlendirme maksadıyla, beraberindeki en az 100 Türk milletvekili ve işadamı ile Tahran'a gitti.

İran haber ajansları, iki ülke arasında imzalanacak 4 milyar dolarlık bir anlaşmayla Türkiye'ye İran'ın zengin doğalgaz yataklarına erişim hakkı verileceğini duyurdu.

Erdoğan, geçen Pazartesi günü yayımlanan röportajında Guardian'a, Türkiye'nin Ahmedinejad ile "çok iyi ilişkiler" içerisinde olduğunu söylemiş, muhalif göstericilere karşı tecavüz ve işkence iddialarını tartışarak İran'ın içişlerine "karışmaya" niyeti olmadığını eklemişti.

Erdoğan, nükleer programının barışçıl amaçlı olduğunı söyleyen İran'ı destekleyerek, İsrail'den yana çifte standart uyguladığı düşünülen ABD ve Avrupa'ya da veryansın ediyordu. Geçen yılki Gazze savaşından bu yana Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkiler hızla zayıfladı. Daha bir kaç hafta önce Türkiye, İsrail ile ortak askeri tatbikatlarda yer almayı reddetti.

Erdoğan'ın ziyaretini fırsat bilen Ahmedinejad, "yasadışı bir rejim nükleer silahlara sahip iken diğer ülkeleri barışçı nükleer programlardan mahrum bırakmayı tartışmak abes olur" diyerek, Türkiye başbakanının "Siyonist rejime karşı net tutumunu" övdü.

Erdoğan'ın İran'a verdiği destek, Batı'nın İran'ın nükleer enerji hevesine karşı tutumuna olduğu kadar ekonomik pragmatizme de dayanıyor gibi görünüyor. Kimileri ise Osmanlı İmparatorluğu'nun eski tahtına ev sahipliği yapan Türkiye'nin bölgesel bir güç olarak kendini ispatlama gayretinde olduğunu savunuyor.

İran bir İslam cumhuriyeti, Türk hükümeti ise ismen laik olsa bile, iki ülkenin yakın ilişkilerden kazanacakları çok şey var. İran'ın diplomatik müttefiklere ve yabancı yatırıma, Türkiye'nin ise doğalgaz gibi kaynaklara ve ihraç ürünleri için daha geniş bir pazara ihtiyacı var. İki ülke de güvenlik kaygısıyla din ve devlet işleri arasında dengeyi tutturmaya çalışırken bir yandan da azınlıktaki milliyetçi hareketlere karşı koyuyor.

Erdoğan'ın İsrail'e ve İran'a yönelik tutumu kesin ancak ölçülü olageldi. Son zamanlardaki gerginliklere rağmen Türkiye, İsrail, İran ve Arap alemi ile samimi ilişkilerini sürdürebilmek için yıllarca çaba sarf etti. Bu uğurda, geçen yıl Golan Tepeleri için Suriye ve İsrail arasında gizli görüşmelere ev sahipliği bile yaptı.

Erdoğan, Ahmedinejad'ın gözdesi olan saldırgan bir hitaptan kaçındı. BBC Takip servisine göre, Erdoğan pazar günü Arap haber kanalı El Cezire'ye Orta Doğu'daki büyük sorunlarda Türkiye'nin "orta yolcu bir pozisyonu" tercih ettiğini söyledi.

Erdoğan, İran ve Batı arasında diyalogun sürmesinde ısrar etse de, İsrail'in gayrıresmi ancak doğruluğu geniş ölçüde kabul edilen nükleer silahlarını kastederek "bölgedeki bir devlet nükleer silahlara sahip olduğu hâlde görmezden geliniyor iken, yalnızca İran'a vurgu yapılmasının adilane ve kabul edilebilir olmadığını" sözlerine ekledi.

Benzer yazılar:

• İran'ın nük­leer bir teh­dit oluş­tur­duğu yalanı Barack Obama'nın İran ile "restleşmesinin" başka bir amacı var. John Pilger, medyanın kamuoyunu sonsuz bir savaşa hazırlamak için görevlendirilmiş durumda...

Etiketler: İran, Mahmud Ahmedinejad, nükleer, Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye, Türkiye-İran ilişkileri, Türkiye-İsrail ilişkileri

Türkiye, Çeviriler kategorisindeki bu yazı Yasin Kokarca tarafından 1 Kasım 2009, Pazar günü saatler 23:17 iken yazıldı . Bu yazıya yapılan yorumları RSS 2.0 beslemesi ile takip edebilirsiniz.